Những dấu mốc đạt được sau 25 năm thực hiện phòng, chống HIV/AIDS của TP Hồ Chí Minh

 Nhân dịp UBND TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị tổng kết công tác phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2011 – 2015, Trang tin điện tử Cục Phòng, chống HIV/AIDS xin điểm lại các dấu mốc quan trọng mà Thành phố đã đạt được đến năm 2015.

 

15-11.jpg

Bà Tiêu Thị Thu Vân, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS thành phố Hồ Chí Minh chụp ảnh lưu niệm cùng cán bộ, công chức Trung tâm.
Kiềm chế sự gia tăng của dịch HIV/AIDS
Tính từ trường hợp nhiễm HIV đầu tiên vào tháng 12 năm 1990 đến hết tháng 6 năm 2015, Thành phố có 40.956 trường hợp nhiễm HIV được quản lý, 10.887 trường hợp tử vong và 17.451 trường hợp đang được điều trị. 
Năm 2014, số trường hợp nhiễm mới HIV được phát hiện là 1.722 trường hợp, giảm 3.729 trường hợp so với năm 2008 (5.451 trường hợp). Nếu ước tính số trường hợp nhiễm mới HIV trong năm 2015 là 1.650 trường hợp thì số giảm so với năm 2008 là 3.801 trường hợp. Số bệnh nhân AIDS năm 2014 là 1.080 trường hợp, giảm 2.227 trường hợp so với năm 2008 (3.307 trường hợp); số người tử vong do AIDS năm 2014 là 219 trường hợp, giảm 422 trường hợp so với năm 2008 (641 trường hợp). Ước tính năm 2015, số bệnh nhân AIDS và tử vong do AIDS tiếp tục giảm.
Theo kết quả giám sát trọng điểm hàng năm, tỷ lệ nhiễm HIV trên nhóm nghiện chích ma túy giảm đều qua các năm (trung bình giai đoạn 2006 - 2010 là 43,6% và giai đoạn 2011 - 2014 là 25,8%), tỷ lệ nhiễm HIV ở nhóm phụ nữ mại dâm cũng giảm rõ (trung bình giai đoạn 2006 - 2010 là 9,7% và giai đoạn 2011 - 2014 là 4,0%), tuy nhiên, tỷ lệ nhiễm HIV ở nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới mặc dù có giảm so với những năm 2009 - 2010 (trung bình là 16,5%) nhưng vẫn duy trì ở mức cao (gần 14%). 
Từ đó, khống chế tỷ lệ người nhiễm HIV trong cộng đồng dân cư ở mức 0,6% (mục tiêu dưới 1%) và khống chế tỷ lệ người nhiễm HIV mới trong cộng đồng dân cư ở mức 0,03% (mục tiêu dưới 0,08%).
Thực hiện tốt công tác dự phòng
Các hoạt động truyền thông được triển khai rộng khắp trên địa bàn  Thành phố thông qua mạng lưới truyền thông giáo dục phòng, chống AIDS từ Thành phố đến các quận, huyện, phường, xã, thị trấn với sự tham gia của các ban, ngành, đoàn thể và đông đảo người dân. 100% Sở - ngành, Đoàn thể, quận, huyện, phường, xã, thị trấn triển khai thường xuyên hoạt động tuyên truyền, giáo dục về HIV/AIDS; 90% báo chí đưa tin về phòng, chống HIV/AIDS, Đài Truyền hình Thành phố và Đài Tiếng nói nhân dân Thành phố đã có chuyên mục cố định về HIV/AIDS. Là địa phương có tỷ lệ hiểu biết đúng và đầy đủ cao nhất cả nước với, 80% người dân nói chung hiểu đúng về các cách dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS; 70% nhóm di biến động có kỹ năng, thực hiện hành vi an toàn dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS; 60% người dân hiểu rõ, đồng thuận, tham gia hỗ trợ hoạt động phòng, chống HIV/AIDS, nhất là hoạt động can thiệp giảm tác hại.
Hoạt động can thiệp giảm tác hại cho các nhóm nguy cơ cao được triển khai toàn diện với độ bao phủ cao. Các mô hình tiếp cận mới được thí điểm như: mô hình tiếp cận mạng xã hội, mô hình tiếp cận online, mô hình hạt nhân nồng cốt. Hàng triệu bơm kim tiêm và bao cao su được phát ra hàng năm. Số lượng “Giáo dục viên đồng đẳng” tuy có giảm nhưng số lượng tiếp cận hàng năm đều tăng do sử dụng các tình nguyện viên, cộng tác viên, các đội nhóm dựa vào cộng đồng (CBOs)… để thực hiện việc tiếp cận tại các điểm nóng, với các hình thức đa dạng, sử dụng các phương tiện như internet, điện thoại… Đã tiếp cận được gần 48.000 lượt người nghiện chích ma túy, hơn 47.000 lượt phụ nữ bán dâm, gần 54.000 lượt nam quan hệ tình dục đồng giới. Tỷ lệ phụ nữ mại dâm luôn sử dụng bao cao su với khách hàng dao động từ 80% - 90%. Tỷ lệ nhóm tiêm chích ma túy sử dụng bơm kim tiêm sạch là 90%.
Về điều trị nghiện bằng Methadone: Tính đến tháng 10 năm 2015, đã triển khai được 14 cơ sở điều trị Methadone, điều trị cho 3.055 bệnh nhân đang tham gia điều trị bằng Methadone. Theo kế hoạch, đến cuối năm 2015, Thành phố sẽ đưa vào vận hành thêm 06 cơ sở điều trị mới nâng tổng số cơ sở điều trị Methadone tại Thành phố lên 20 cơ sở. Ước tính đến cuối năm 2015, tổng số bệnh nhân được điều trị Methadone khoảng 3.500 bệnh nhân.
Công tác chăm sóc, hỗ trợ, điều trị toàn diện, rộng khắp
Thành phố có 129 cơ sở tư vấn xét nghiệm HIV, bao gồm: 23 cơ sở tư vấn xét nghiệm miễn phí cho các đối tượng nguy cơ cao (VCT) tại 22 quận, huyện; 106 cơ sở tư vấn xét nghiệm do cán bộ y tế đề xuất. Hoạt động tư vấn xét nghiệm HIV lưu động được triển khai thường xuyên tại các điểm nóng về mại dâm, ma túy, nam có quan hệ tình dục đồng giới và cho các học viên tại 11 Trung tâm 06. Trong 5 năm đã vận động gần 900.000 lượt người tham gia tư vấn xét nghiệm HIV, có gần 21.000 trường hợp cho kết quả dương tính.
Hoạt động dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con được triển khai tại 57 cơ sở y tế cung cấp dịch vụ chăm sóc thai sản trên địa bàn Thành phố. Hàng năm, có hơn 100.000 thai phụ được tư vấn và xét nghiệm HIV, hơn 600 thai phụ được phát hiện nhiễm HIV, gần 90% thai phụ nhiễm HIV được điều trị dự phòng và 99,8% trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm được điều trị dự phòng sau sinh. Tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con dao động từ 2,5 đến dưới 3%. 
Thành phố có 33 phòng khám ngoại trú tại các quận, huyện và một số bệnh viện lớn của Thành phố thực hiện chăm sóc và điều trị cho 27.224 bệnh nhân HIV/AIDS, có 25.488 bệnh nhân hiện đang điều trị ARV (số bệnh nhân của các tỉnh, thành phố khác đến điều trị chiếm 33%). Ước tính đến cuối năm 2015, có 27.000 bệnh nhân được đưa vào điều trị ARV. Các chỉ tiêu về điều trị đều đạt và vượt kế hoạch đề ra.
Chủ động đầu tư từ nguồn ngân sách của Thành phố
Trong bối cảnh kinh phí tài trợ của các tổ chức quốc tế bắt đầu giảm, ngân sách nhà nước từ Trung ương cấp cho Thành phố không tăng, thậm chí giảm đến 75% trong năm 2015 so với năm 2012, Thành phố đã tích cực hợp tác với các tổ chức quốc tế nhằm huy động nguồn lực cho chương trình phòng, chống AIDS và chủ động tăng ngân sách từ Thành phố với mức tăng hàng năm từ 20 - 30% và tăng mạnh trong năm 2014, 2015 (tăng tương ứng là 120% và 280% so với năm 2011).
Để bảo đảm nguồn lực cho phòng, chống HIV/AIDS trong bối cảnh các tổ chức quốc tế liên tục cắt giảm tài trợ, UBND Thành phố đã phê duyệt Đề án “Bảo đảm tài chính cho các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS tại Thành phố giai đoạn 2014 - 2020”. Theo đó, các nguồn lực của nhà nước, nguồn viện trợ, bảo hiểm y tế, thu phí, đóng góp của xã hội… được tính toán, sử dụng một cách hợp lý và hiệu quả hơn.
Xây dựng mạng lưới quản lý và cung cấp dịch vụ lớn mạnh
Văn phòng Thường trực Ủy ban Phòng, chống AIDS Thành phố được củng cố theo hướng tinh gọn, năm 2010 với tổng số 91 người (có 17 biên chế), hiện nay là 56 cán bộ, nhân viên (có 29 biên chế).
Tuyến xã, có 322 cán bộ phụ trách công tác phòng, chống HIV/AIDS (01 người/phường, xã, thị trấn) và gần 600 bác sĩ, y tá, tư vấn viên... tại các Trạm Y tế phường, xã, thị trấn.
Tại huyện, tổ chức theo hướng lồng ghép các nhiệm vụ điều trị ARV, Methadone, Phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con… trong hệ thống y tế của các quận, huyện, phường, xã, thị trấn, đảm bảo tiếp cận điều trị cho bệnh nhân HIV/AIDS và nâng cao năng lực, trình độ của cán bộ của ngành y tế, bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương tiện hoạt động của ngành.
Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội 
Hoạt động phối hợp liên ngành là một trong những điểm nổi bật và thành công của Thành phố trong công tác phòng, chống HIV/AIDS. Dưới sự chỉ đạo của UBND Thành phố, các Sở - ngành, Đoàn thể Thành phố đã lồng ghép hoạt động phòng, chống HIV/AIDS vào hoạt động của đơn vị, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai thực hiện và đảm bảo tính bền vững như: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Công an Thành phố đã lồng ghép thực hiện phòng, chống HIV/AIDS vào Chương trình mục tiêu “3 giảm”; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố lồng ghép triển khai thực hiện phòng, chống HIV/AIDS vào cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”; Sở Văn hóa và Thể thao lồng ghép thực hiện chương trình đặt bao cao su trong 100% cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú và cơ sở kinh doanh các dịch vụ dễ phát sinh tệ nạn xã hội; Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với Hội Nhà báo Thành phố chỉ đạo các cơ quan Báo, Đài tuyên truyền về hoạt động phòng, chống HIV/AIDS; Sở Giáo dục và Đào tạo lồng ghép tập huấn kiến thức, kỹ năng phòng, chống HIV/AIDS cho Ban Giám hiệu, giáo viên và học sinh các trường học; Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Thành phố thực hiện Kế hoạch liên tịch phòng, chống HIV/AIDS ở khu vực biên phòng và cửa khẩu cảng Thành phố; Liên đoàn Lao động Thành phố ký kết liên tịch với Công an Thành phố triển khai chương trình “Xây dựng đời sống văn hóa và không có người nhiễm mới HIV” tại các khu nhà trọ có đông công nhân nhập cư trên địa bàn quận Thủ Đức, huyện Nhà Bè, huyện Củ Chi…
Hội Phòng, chống HIV/AIDS Thành phố đã thành lập, tập họp, hỗ trợ và điều phối hoạt động của các tổ chức của người nhiễm; các tổ chức tôn giáo, thiện nguyện; các nhà hảo tâm để vận động nguồn lực của toàn xã hội cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS (hiện có khoảng 30 tổ chức xã hội, thiện nguyện, tôn giáo, các nhóm hoạt động dựa vào cộng đồng - CBO… tham gia công tác phòng, chống HIV/AIDS).
Với những mốc son đã đạt được trong phòng, chống HIV/AIDS, sự quyết tâm của các cấp lãnh đạo cùng những sáng kiến, mô hình đặc thù, đặc biệt, chúng ta hoàn toàn tin tưởng rằng TP Hồ Chí Minh sẽ đạt được mục tiêu 90 – 90 – 90 về phòng, chống HIV/AIDS sớm nhất cả nước

vaac.gov.vn

Tin cùng loại